Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GUI)

Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GUI)

Televizyon, geleneksel olarak, yanıp sönen bir kutu – “gözler için sakız” ya da kimilerine göre aptal kutusu olarak nitelendiriliyor. Bununla birlikte, yirmi birinci yüzyılda, insanlar bir televizyon ekranından daha uzun süre bilgisayar ekranına bakmaya başladılar ve belki de bunun en büyük nedenlerinden birisi grafiksel kullanıcı arayüzü (Graphical User Interface, GUI) kullanan işletim sistemlerinin yaygınlaşması oldu.

Garip çünkü televizyonun aksine, bilgisayar başlangıçta herhangi bir ekran içermiyordu. İlk bilgisayarlar el ile yerleştirilmiş delgi kartlarındaki veriyi işliyorlardı. Bazı mekanik titreşimler hariç, bilgisayarlar o an ne yaptıklarına dair gerçek bir görsel ipucu vermiyorlardı. Bir bilgisayarın herhangi bir noktada ne yaptığı hakkında en ufak bir fikre sahip olmak için bile, bir kişinin oldukça ileri derecede matematik bilgisine sahip olması gerekiyordu.

Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GUI) icat edildikten sonra bir bilgisayarın ne ile meşgul olduğu herkes tarafından anlaşılabilir oldu. Buna önayak olan kişi ise 1925 doğumlu Douglas Engelbart olmuştur. Vannevar Bush‘un The Atlantic Monthly dergisinde okuduğu bir makaleden esinlenen Engelbart, “oN-Line System” ya da NLS olarak bilinen öncü bir insan / bilgisayar etkileşim sistemi üzerinde çalışmaya başladı. Bir ekran görüntüsü kullanan bu ilk bilgisayar vektör grafiklerinin yanı sıra bir imleç ile kontrol edilebilen tıklanabilir metin bağlantıları ve ekran pencereleme özelliklerini barındırıyordu. 1968‘de bu teknolojinin tanıtımı yapıldığında izleyiciler tümüyle büyülenmişti.

Engelbart’ın radikal fikirleri, hesaplama işlemlerinin grafiksel gösterimleri fikrini ortaya atan, Palo Alto Araştırma Merkezi’nden 1940 doğumlu Alan Kay tarafından daha da geliştirildi. Günümüzde hepimizin aşina olduğu klasörler, menüler ve birbirinin üzerine geçebilen pencereler, Kay’ın ilk çalışmalarının sonucu oldu. Engelbart ve Kay, grafiksel kullanıcı arabirimi alanında yaptığı öncü yenilikler sayesinde insanların bilgisayarları nasıl gördükleri üzerinde kökten bir değişikliğe sebep oldu.

Apple Lisa Bilgisayar
Apple‘ın Mac OS işletim sistemini kullanan Lisa bilgisayarı grafiksel kullanıcı arayüzü kullanan ilk bilgisayardı, ancak 10.000 dolarlık fiyatı en potansiyel müşterileri bile kendisinden uzak tutmayı başardı.